Bir dostum bana Borges'den okudugu bir hikayecigi anlatti da acaip derecede hosuma gitti. Hikaye de ana tema su; insanlara bir soru soruluyor ve sonra da dogru cevap yasaklaniyormus. Boylece ortaya dogru cevaptan baska yuzlerce sey cikiyor ve muhtemelen teorik olarak sonsuz sayida yanlis cevap olabilir bir seye.
Dostuma gore ki zannedersem Borges'e gore de oyle bu tastamam Bati dusuncesinin durumuna uyuyor. Soru soruluyor ama kat'i bir sartla cevabi "Allah, vahiy, peygamber" olmayacak.
Bu yani zamanda Bati dusuncesinin sonucsuz cok cesitliligini de anlatiyor. Ortaya guzel bir takim felsefeler atiliyor ve bunlarin en babasi bir- birbucuk yy yasiyor. En babasi .... Ateist egzistansiyalizm icin filan bu sure cok daha kisa. Burada cevabi bulamamanin kasveti "cesitlilik, rengarenklilik, dusunce hareketleri vb" kisvesiyle saklaniyor. Ama intihar oranlari, tiryakilikler, yatistirici ilac turleri vb esas meselenin cevabin bulunmamis oldugunu sessizce ifade ediyor. Oylesine sessiz ve oylesine "hep orada" ki yalnizca duymaya niyetlenenler duyabiliyor.
Burada bir hakkimin teslim edilmesi lazim. O da 1-2 sene once pozitivizmi tamamlamamdi. Pozitivizm gercegi bulmamayi daha bastan garanti altina alan sonsuz bir arastirma surecine yol aciyordu. Goz kamastirici pek cok sey cikiyordu ortaya gercekten de. Ancak bu goz kamasmasi esas meselenin gozden kacmasina da sebep oluyordu. sessiz ve sabirli ama hep orada olan sey. Oylesine sessiz ki duymamayi kolyca becerebilirsiniz. Ve oylesine gercek ki onu gormemeyi erteleyebilirisiniz ama sonucta kacis yok.. Kacis asla yok. Gozardi edis var. Erteleme var. Kulaklari tikama var. Eylenip unutma var. Bir nefret ve korku tutumuyla kendini carpitip onu karalamak var .. Mesgalelerle hobilerle ,tiryakiliklerle kacis var filan. Ama ne yaparsiniz kacis yok.
Birileri korkuyo diye fırtınalar, derin denizler, uzayin ucsuz bucaksizligi da, yeralti magaralari yok mu oluyor?
pekiyi bundan daha kotu bir durum soyleyeyim mi? bati dusuncesinin bu huzursuz, zeki, incelikli ve yari-kor hareketinin sadece dis kismini gorup onlara inanan batili olmayanlar. Bu nedenle su soze katiliyorum; ben daha Turk karsiti Turk solculari, bilimistleri, feminist Araplar, ateist Bengladesliler kadar Batili hic bir Batili gormedim hayatimda. Bu gercekten boyle. Zira Batili kendisidir ve hayalleri, utopyalari, illuzyonlari vardir. Sonradan Batililar bunlari gercek zannederler. Batililari Batlililarin anlattigi gibi zannederler. En basit anlatimiyla batinin Bati edebiyatinda, sanat eserlerinde, ideallerinde, kitaplarinda oldugu gibi zannederler. Oysa bunlar Batilinin tam da olamadigi seydir. Olmaya calistigi ama olamadigi..
Selman Rustu'nun Louis Bunel'den aktardigi sozu -yaklasik olarak- hatirlatalim "hakikati arayana saygim sonsuzdur. Onu buldum diyeni ise cekip vurmak isterim"
Neyse uzatmayayim..
Muhabbetle
hazar
--
Hayri ÖZTURAN
Bursa
0 yorum:
Yorum Gönder